مشخصات مهم‌ترین مواد نسوز پایه به نام دولومیت زینتر شده

دولومیت زینتر شده یکی از مهم‌ترین مواد نسوز پایه در صنایع حرارتی و فولادسازی است که به دلیل ترکیب شیمیایی مناسب و ساختار فیزیکی پایدار، عملکرد بسیار مطلوبی در شرایط دما و خوردگی بالا ارائه می‌دهد. در فرآیند زینتر، دولومیت خام با حذف CO₂ و تبدیل به فازهای پایدار اکسیدی CaO–MgO، به ماده‌ای با چگالی بالا، تخلخل کم و مقاومت مکانیکی قابل‌توجه تبدیل می‌شود.

این ویژگی‌ها سبب افزایش پایداری حرارتی، مقاومت در برابر سرباره‌های بازی و کاهش واکنش‌پذیری در محیط‌های قلیایی می‌گردد. از سوی دیگر، چگالی بالا و ساختار متراکم حاصل از زینتر، موجب کاهش نفوذ مذاب و افزایش عمر نسوز می‌شود. به‌دلیل این خواص فیزیکی و شیمیایی مطلوب، دولومیت زینتر شده در تولید آجرهای منیزی-دولومیتی، آسترکاری کوره‌های فولادسازی، کوره‌های دوار سیمان و محیط‌های حرارتی با دما و خورندگی بالا کاربرد گسترده‌ای دارد. این مقاله به بررسی ساختار، خواص و کاربردهای دولومیت زینتر شده پرداخته و نقش آن را در بهبود عملکرد مواد نسوز و افزایش بهره‌وری فرایندهای حرارتی تحلیل می‌کند.

 

 

مقدمه دولومیت زینتر شده

مواد نسوز نقش تعیین‌کننده‌ای در عملکرد، راندمان و عمر مفید تجهیزات حرارتی در صنایع مختلف دارند. دولومیت، به‌عنوان یک ماده معدنی شامل CaMg(CO₃)₂، یکی از مهم‌ترین منابع تولید نسوزهای پایه است. با انجام فرآیند زینتر در دماهای بالاتر از 1650 تا 1800°C، دولومیت خام به دولومیت زینتر شده تبدیل می‌شود که خصوصیات فیزیکی و شیمیایی آن نسبت به نمونه کلسینه‌شده معمولی به‌طور قابل‌توجهی بهبود می‌یابد.

افزایش نیاز به مواد نسوز مقاوم در برابر سرباره‌های بازی در صنعت فولاد، اهمیت استفاده از دولومیت زینتر شده را بیش از پیش نشان می‌دهد.

 

مروری بر ساختار و ترکیب دولومیت

دولومیت یک کربنات مضاعف کلسیم و منیزیم با فرمول:

CaMg(CO₃)₂

در حالت خام، دارای CO₂ بالا، تخلخل زیاد و استحکام کم است. به همین دلیل برای استفاده در صنایع نسوز، باید تحت فرآیند زینتر قرار گیرد.

فرآیند تولید دولومیت زینتر شده

 

آماده‌سازی مواد اولیه

• خردایش و دانه‌بندی دولومیت خام
• شست‌وشو جهت حذف ناخالصی‌ها

 

کلسیناسیون اولیه

• دمای حدود 900–1000°C
• حذف بخش عمده CO₂ و تشکیل CaO-MgO

 

زینتـــــر

• دمای زینتر: 1650–1800°C
• تشکیل فازهای پایدار MgO و CaO
• افزایش چگالی و کاهش تخلخل

 

سردسازی و دانه‌بندی نهایی

• تبدیل ماده به شکل مناسب برای تولید آجر یا جرم نسوز

 

خواص فیزیکی دولومیت زینتر شده

چگالی ظاهری

• حدود 2.9 تا 3.3 g/cm³
• وابسته به دمای زینتر و کیفیت مواد اولیه

تخلخل باز

• حدود 15–25%
• تخلخل کم → نفوذپذیری کمتر

مقاومت مکانیکی

• مقاومت فشاری بالا، حدود 40–80 MPa

مقاومت حرارتی

• پایداری تا دماهای بیش از 1800°C

رسانایی حرارتی متوسط

• انتقال مناسب حرارت در کوره‌های دمای بالا

خواص شیمیایی دولومیت زینتر شده (ترکیب شیمیایی معمول)

اکسید	درصد
CaO	50–55%
MgO	35–40%
SiO₂	<2%
Fe₂O₃	<1%
Al₂O₃	0.5–1%
CO₂	<1%

فازهای تشکیل‌شده

• MgO پریکلاز
• CaO آهک
• فازهای ترکیبی با پایداری بالا

 

پایداری در برابر سرباره‌های بازی

• واکنش‌پذیری کم
• مقاومت عالی در محیط‌های قلیایی

• مزایای دولومیت زینتر شده
• مقاومت عالی در برابر سرباره‌های بازی
• ایده‌آل برای فولادسازی با سرباره‌های CaO–MgO.
• پایداری حرارتی بالا
• مناسب برای کاربردهای بیش از 1800°C.
• استحکام مکانیکی بالا
• در برابر سایش و فشار مقاوم است.
• تخلخل پایین
• نفوذ مذاب را کاهش می‌دهد.
• واکنش‌پذیری کم با مذاب
• پایداری شیمیایی بالا.
• قیمت مناسب
• مقرون‌به‌صرفه‌تر از MgO خالص.

 

کاربردهای صنعتی دولومیت زینتر شده

صنعت فولاد

• آجرهای منیزی–دولومیتی
• آستر کانورترها (Basic Oxygen Furnace)
• لانس‌های دمش اکسیژن
• کوره‌های قوس الکتریکی (EAF)

صنعت سیمان

• آستر نسوز کوره‌های دوار
• نواحی تحت سایش شدید

صنعت شیشه و آهک

• بخش‌هایی که نیاز به مقاومت حرارتی و شیمیایی بالا دارند

صنعت آلومینیوم

• آسترهای مقاوم در برابر خوردگی قلیایی

 

کنترل کیفیت (Quality Control)

در کارخانه‌ها کنترل کیفیت شامل موارد زیر است:

• چگالی ظاهری (Apparent density) – هرچه بالاتر بهتر
• تخلخل باز (Open porosity)
• درصد MgO و CaO
• مقاومت حرارتی (Refractoriness)
• انبساط حرارتی
• مقاومت در برابر سرباره فولادی

کیفیت دولومیت زینتر شده مستقیماً به کیفیت کوره و دمای پخت بستگی دارد.

 

فرآیند کامل تولید دولومیت زینتر شده

1) استخراج و آماده‌سازی اولیه مواد

✔ استخراج از معدن

سنگ دولومیت با روش‌های انفجار کنترل‌شده یا استخراج مکانیکی از معادن برداشت می‌شود.

✔ خردایش اولیه

سنگ‌ها وارد سنگ‌شکن (Jaw / Impact Crusher) شده و تا اندازه 0–80 میلی‌متر خرد می‌شوند.

2) شستشو و جداسازی ناخالصی‌ها

سنگ دولومیت ممکن است همراه با رس، سیلیس، آهن یا مواد آلی باشد.
این مواد کیفیت دولومیت زینتر شده را شدیداً پایین می‌آورند.

بنابراین:

• شستشو با آب
• سرندکردن
• جداسازی مغناطیسی برای جداکردن آهن
• حذف دانه‌های نامناسب

انجام می‌شود تا ماده اولیه خلوص بالایی داشته باشد.

3) آسیاب و دانه‌بندی (Sizing)

در این مرحله سنگ دوباره خرد شده و به اندازه‌های مناسب پخت تبدیل می‌شود:
10-30میلی‌متر برای کوره‌های شفتی
0-5 میلی‌متر برای کوره دوار
پودر (0–1 mm) برای تولید مواد نسوز ویژه

دانه‌بندی صحیح کیفیت نهایی و میزان تراکم زینتر را تعیین می‌کند.

4) کلسیناسیون (Calcination) – پخت مرحله اول

سنگ دولومیت ابتدا در دمای 900 تا 1100°C حرارت می‌بیند.

در این مرحله واکنش لازم اتفاق می‌افتد:

CaMg(CO₃)₂ → CaO + MgO + 2CO₂

✔ خروج کامل CO₂
✔ تبدیل کربنات کلسیم/منیزیم به اکسید
✔ افزایش تخلخل برای آماده‌سازی مرحله زینتر

محصول این مرحله را دولومیت کلسینه یا light-burned dolomite می‌نامند.

5) زینتر (Sintering) پخت نهایی

این مهم‌ترین و تخصصی‌ترین مرحله است.

دما: 1650درجه تا 1800 درجه سانتی‌گراد

در این دما ذرات اکسید کلسیم و اکسید منیزیم:

• به هم جوش می‌خورند
• تخلخل کاهش می‌یابد
• ساختار متراکم و پایدار ایجاد می‌شود

این مرحله معمولاً در یکی از کوره‌های زیر انجام می‌شود:

▪ کوره دوار (Rotary kiln)

▪ کوره شفتی عمودی (Vertical shaft kiln)

▪ کوره تونلی (Tunnel kiln)

در کارخانه‌های بزرگ، دمای 1800°C برای تولید نسوزهای فوق‌کیفی استفاده می‌شود.

6) خنک‌سازی کنترل‌شده

خنک شدن سریع باعث ترک‌خوردگی می‌شود، پس باید:

✔ آهسته
✔ در هوای کنترل‌شده
✔ بدون شوک حرارتی

صورت بگیرد.

7)خردایش و دانه‌بندی نهایی (Final sizing)

محصول زینترشده به‌صورت توده‌های سخت و بسیار مقاوم از کوره خارج می‌شود و سپس:

1)خرد می‌شود 2)سرند می‌شود3)دانه‌بندی دقیق برای کاربردهای مختلف انجام می‌گیرد

مثلاً ذرات 0–1 میلی‌متر برای نسوزهای ریختنی
ذرات 10–30 میلی‌متر برای آجر نسوز دولومیتی

8) بسته‌بندی و ارسال

برای جلوگیری از جذب رطوبت، محصول معمولاً:

• در کیسه‌های 500 یا 1000 کیلوگرمی
• یا بسته‌بندی بیگ‌بگ (Big-bag)
• یا به صورت فله برای کارخانه فولاد

ارسال می‌شود.

 

ویژگی‌های مهم دولومیت زینتر شده

✔ نسوزی بسیار بالا مقاومت عالی در برابر 1700°C و بیشتر
✔ چگالی زیاد به دلیل فشردگی دانه‌ها
✔ مقاومت زیاد به شوک حرارتی
✔ پایداری شیمیایی بالا در محیط‌های قلیایی
✔ مقاوم در برابر سرباره‌های فولادی (Basic Slag)
✔ کمتر واکنش‌پذیر از دولومیت خام

تفاوت دولومیت خام و زینتر شده

ویژگی	دولومیت خام	دولومیت زینتر شده
مقاومت حرارتی	متوسط	بسیار بالا
چگالی	کم–متوسط	زیاد
ساختار	رسوبی–بلوری	بسیار فشرده و زینتر شده
کاربرد	کشاورزی، ساختمانی، صنایع سبک	نسوزها، فولادسازی
واکنش‌پذیری	زیاد	کم (پایدارتر)

 

چرا دولومیت زینتر شده در فولادسازی ضروری است؟

دولومیت زینتر شده (Dead-burned Dolomite) یکی از مهم‌ترین مواد نسوز قلیایی در فولادسازی است، زیرا:

• دمای ذوب بسیار بالا دارد بیش از(1700 درجه سانتیگراد)
• در برابر سرباره‌های قلیایی مقاوم است
• به دلیل وجود MgO + CaO با ترکیب شیمیایی سرباره فولادساز سازگار است
• واکنش‌پذیری کمی دارد (برخلاف دولومیت خام)
• باعث افزایش عمر نسوز کوره‌ها می‌شود

به همین دلیل در بسیاری از بخش‌های فولادسازی جایگزین منیزیت خالص یا آجرهای آلومینیومی شده است.

کاربردهای اصلی دولومیت زینتر شده در فولادسازی

1)ساخت آجر نسوز دولومیتی برای کوره‌های فولاد

(Dolomite Refractory Bricks)

این مهم‌ترین کاربرد است.

آجرهای دولومیتی عمدتاً در بخش‌های زیر استفاده می‌شوند:

• کوره کنورتور (BOF)
• کوره قوس الکتریکی (EAF)
• دیوار و سقف پاتیل فولاد (Ladle lining)
• نواحی آسیب‌پذیر کوره (slag line)

مزیت:

✔ مقاومت عالی در برابر سرباره‌های پایه (Basic Slags)
✔ افزایش عمر کوره
✔ کاهش فرسایش جداره‌ها
✔ قیمت مناسب‌تر نسبت به منیزیتی خالص

2) پاشش نسوز (Gunning & Fettling) در تعمیرات کوره

در بسیاری از کارخانه‌ها برای تعمیر سریع نقاط خورده‌شده کوره، از دولومیت زینتر شده پودری در روش گانینگ (Gunning) استفاده می‌شود.

کاربرد آن:

• ترمیم نقاط تخریب‌شده در BOF/EAF
• افزایش عمر نسوز کوره
• کاهش توقف تولید

3) فلاکس (Flux) در سرباره‌سازی فولاد

بعضی انواع دولومیت زینتر شده برای تنظیم ترکیب شیمیایی سرباره استفاده می‌شوند:

• تنظیم نسبت MgO در سرباره
• کاهش خورندگی سرباره
• کنترل ویسکوزیته (گرانروی) سرباره
• کمک به جداسازی ناخالصی‌ها (SiO₂, FeO, P₂O₅)

MgO موجود در دولومیت زینتر شده جلوی حل شدن جداره نسوز را می‌گیرد.

4) تثبیت و محافظت از آستر پاتیل فولاد

در پاتیل (Ladle) بخش “خط سرباره” (Slag line) بیشترین خوردگی را دارد.
دولومیت زینتر شده برای این بخش ایده‌آل است زیرا:

✔ نمی‌گذارد سرباره قلیایی جداره را بخورد
✔ نقطه ذوب بالایی دارد
✔ شوک حرارتی را خوب تحمل می‌کند

به همین دلیل بسیاری از کارخانجات از آجرهای MgO–CaO ساخته‌شده با دولومیت زینتر شده استفاده می‌کنند.

5) کلیسه کردن (Conditioning) سرباره

بعضی فولادسازان برای پایدارسازی سرباره و جلوگیری از خوردگی نسوز از پودر دولومیت زینتر شده استفاده می‌کنند:

• جلوگیری از حل شدن MgO دیواره
• ثابت نگه‌داشتن ترکیب سرباره
• افزایش بازده تصفیه فولاد

این عمل به عمر نسوز پاتیل و کوره کمک می‌کند.

چرا دولومیت زینتر شده از دولومیت خام بهتر است؟

ویژگی	دولومیت خام	دولومیت زینتر شده
دمای مقاومت	پایین	بسیار بالا
واکنش‌پذیری	زیاد	کم
سازگار با سرباره قلیایی	خیر	بله
مقاومت مکانیکی	پایین	زیاد
کاربرد	کشاورزی، مصالح	نسوز، فولادسازی

 

 

مزایای دولومیت زینتر شده

1) مقاومت حرارتی بسیار بالا

• پس از زینتر، دولومیت به اکسیدهای پایدار CaO–MgO تبدیل می‌شود.
• این ساختار پایداری فوق‌العاده‌ای در دمای بیش از 1800°C دارد.
• در دماهای شدیداً بالا تغییر شکل نمی‌دهد و نرم نمی‌شود.

نتیجه:
برای کاربردهای نسوز و کوره‌های فولادسازی ایده‌آل است.

2) مقاومت عالی در برابر سرباره‌های بازی (Basic Slags)

• به دلیل ترکیب قلیایی (MgO و CaO)،
• در مقابل سرباره‌های حاوی CaO و MgO بسیار پایدار است.
• خورده نمی‌شود و دیرتر فرسوده می‌گردد.

اهمیت:
در تولید فولاد با سرباره بازی، عمر آستر کوره را افزایش می‌دهد.

3) تخلخل کم و چگالی بالا

• فرآیند زینتر، بافت ماده را متراکم می‌کند.
• نفوذ مذاب و سرباره را کاهش می‌دهد.

مزایا:
✓ مقاومت در برابر خوردگی شیمیایی
✓ افزایش عمر نسوز
✓ کاهش نفوذپذیری گازها و شوک حرارتی

 

4) مقاومت مکانیکی بالاتر از دولومیت کلسینه معمولی

• تراکم بیشتر → استحکام فشاری بالاتر
• تحمل بهتر نیروهای مکانیکی و سایش

مهم در:
آجرهای منیزی-دولومیتی، رینگ‌های کوره، نواحی سایش‌پذیر کوره‌ها

5)پایداری شیمیایی عالی

• واکنش‌پذیری کمی با محیط‌های قلیایی و فلزات مذاب دارد.
• در برابر سرباره و شرایط استفاده در فولادسازی، واکنش‌های مضر ایجاد نمی‌کند.

6)شوک حرارتی مناسب

• به‌دلیل ساختار دوبخشی MgO–CaO،
• تنش‌های ناشی از تغییرات دما را بهتر جذب می‌کند.

این ویژگی، ترک‌خوردگی را کم کرده و دوام آستر را افزایش می‌دهد.

7) رسانایی حرارتی مناسب

• حرارت را به صورت کنترل‌شده منتقل می‌کند.
• برای کوره‌های صنعتی که دمای یکنواخت مهم است، بسیار مفید است.

8) قیمت مناسب نسبت به نسوزهای منیزی خالص

• معمولاً ارزان‌تر از نسوزهای MgO خالص است.
• در بسیاری از کاربردها عملکرد نزدیک و قابل رقابت دارد.

نتیجه:
هزینه نگهداری و تعویض آستر کوره را کاهش می‌دهد.

9) کاهش میزان CO₂ در ماده

• زینتر کردن باعث حذف CO₂ موجود در دولومیت می‌شود.
• ماده پایدارتر می‌شود و هنگام گرم شدن دچار انبساط ناگهانی یا ترک نمی‌شود.

10) سازگاری خوب با مواد نسوز دیگر

• در ترکیب با MgO، منیزیا-کربن، و منیزی-دولومیتی،
• عملکرد عالی دارد و ترکیب‌های مقاوم در برابر خوردگی ایجاد می‌کند.

 

چالش‌ها و محدودیت‌ها

1)حساسیت CaO به رطوبت

• جذب رطوبت موجب هیدراته شدن CaO و تخریب ساختار می‌شود.

2) واکنش‌پذیری با سرباره‌های اسیدی

• در مقابل سرباره‌های SiO₂ بالا ضعیف است.

3) نیاز به دمای بالا برای زینتر

• هزینه انرژی قابل‌توجه است.

مشخصات مواد معدنی دولومیت کلسینه Calcined Dolomite

 

روش‌های نگهداری دولومیت زینتر شده

دولومیت زینتر شده به دلیل داشتن مقدار قابل توجهی CaO آزاد، در برابر رطوبت حساس است. در صورت جذب آب، واکنش زیر رخ می‌دهد:

CaO + H₂O → Ca(OH)₂

این واکنش باعث:

• افزایش حجم
• ایجاد ترک در دانه‌ها
• از هم‌پاشیدگی و کاهش مقاومت نسوز

می‌شود. بنابراین نگهداری صحیح آن اهمیت زیادی دارد.

1) نگهداری در محیط خشک

• انبار باید خشک، بدون نشتی آب و دارای سقف کاملاً سالم باشد.
• هیچ‌گونه رطوبت، شبنم، بخار یا آب نباید به مواد برسد.
• رطوبت نسبی محیط باید ترجیحاً زیر 60% نگه داشته شود.

2) جلوگیری از تماس با زمین

روش‌ها:

• استفاده از پالت چوبی یا پلاستیکی
• قرار دادن کیسه‌ها یا بسته‌ها حداقل 20–30 سانتی‌متر بالاتر از سطح زمین
• جلوگیری از تماس مستقیم با خاک و کف انبار

دلیل:
زمین همیشه رطوبت دارد و CaO به سرعت آن را جذب می‌کند.

3) بسته‌بندی مناسب

بسته‌بندی‌های توصیه‌شده:

• کیسه‌های چند لایه لمینت شده ضد رطوبت
• جامبوبگ‌های با روکش پلی‌اتیلن
• کیسه‌های کاملاً پلمپ شده

در مورد آجرهای نسوز دولومیتی:

• پوشش پلاستیکی ضخیم روی پالت
• دورپیچ نایلونی

4) کنترل دما و تهویه مناسب

• محیط باید تهویه طبیعی یا مکانیکی داشته باشد.
• از نگهداری در محیط‌هایی با نوسانات دمایی شدید خودداری شود.
• حرارت زیاد → افزایش تعریق و ایجاد رطوبت → تخریب CaO

5)جلوگیری از تماس با مواد اسیدی

چون دولومیت زینتر شده نسوز پایه (Basic Refractory) است:

• تماس با مواد اسیدی، بخارات اسیدی، گرد و غبار حاوی SiO₂ یا Al₂O₃ ممنوع است.
• نگهداری آن باید دور از سیمان‌های اسیدی یا مواد سیلیسی باشد.

6) استفاده در کوتاه‌ترین زمان ممکن

• دولومیت زینتر شده باید در مدت 3 تا 6 ماه مصرف شود.
• نگهداری طولانی‌مدت باعث کاهش کیفیت و جذب رطوبت محیط می‌شود.

7) جلوگیری از ضربه و شکستگی

• حمل‌ونقل باید با لیفتراک یا جرثقیل استاندارد باشد.
• از پرتاب کردن پالت‌ها یا کیسه‌ها خودداری شود.
• شکستگی باعث افزایش سطح تماس با رطوبت → کاهش دوام

8)کنترل کیفی دوره‌ای

در انبارهای صنعتی بزرگ، انجام آزمون‌های دوره‌ای توصیه می‌شود:

• اندازه‌گیری LOI (افت حرارتی) برای تشخیص هیدراتاسیون
• بررسی تخلخل و چگالی
• آزمایش مقاومت فشاری
• مشاهده تغییر رنگ یا پوسته‌پوسته شدن

9)جلوگیری از تماس با باران، مه و هوای آزاد

• انبارهای روباز برای این ماده مناسب نیستند.
• حتی رطوبت هوا در شب نیز می‌تواند موجب تخریب آن شود.
• هنگام انتقال بین محیط‌های مختلف، پوشش پلاستیکی لازم است.

10) رعایت اصول چیدمان

• چیدمان پالت‌ها با فاصله 30–40 سانتی‌متر از دیوار
• ایجاد فاصله 1 متری بین ردیف‌ها جهت تهویه
• نگهداری کیسه‌های آسیب‌دیده در بخش جداگانه و استفاده سریع‌تر

نکات ایمنی در کار با دولومیت زینتر شده

دولومیت زینتر شده به‌دلیل داشتن مقدار قابل توجهی CaO آزاد، ماهیت قلیایی و واکنش‌پذیر با رطوبت دارد. بنابراین در صورت عدم رعایت اصول ایمنی می‌تواند باعث مشکلات پوستی، تنفسی و واکنش‌های حرارتی شود.

1) جلوگیری از تماس با پوست و چشم

چرا مهم است؟

CaO موجود در دولومیت زینتر شده ماهیت قلیایی دارد و در تماس با رطوبت پوست یا چشم می‌تواند باعث تحریک، خشکی یا حتی سوختگی شیمیایی شود.

اقدامات ایمنی:

• استفاده از دستکش مقاوم قلیایی
• استفاده از عینک ایمنی محافظ
• پوشیدن لباس کار آستین‌بلند
• عدم لمس مستقیم ماده با دست‌های خیس

2) کنترل گردوغبار

خطر:

• گردوغبار دولومیتی می‌تواند وارد دستگاه تنفسی شود و باعث سرفه، التهاب یا تحریک ریه گردد.

اقدامات:

• استفاده از ماسک تنفسی استاندارد (حداقل N95)
• استفاده از سیستم تهویه مناسب در انبار یا محل تخلیه
• انجام عملیات تخلیه و بارگیری با حداقل ایجاد گردوغبار

3)جلوگیری از تماس با آب و رطوبت

خطر واکنش:

CaO با آب واکنش داده و Ca(OH)₂ تشکیل می‌دهد که باعث:

• افزایش حجم
• تولید حرارت
• تخریب ساختار
• ایجاد بخارات یا گردوغبار قلیایی

می‌شود.

اقدامات:

• دور نگه داشتن ماده از آب، باران، بخار و محیط‌های مرطوب
• عدم شست‌وشوی کف انبار با آب در حضور دولومیت
• عدم ذخیره‌سازی نزدیک منابع رطوبت

4)نکات ایمنی هنگام حمل و نقل

• از پالت، لیفتراک یا جرثقیل استاندارد استفاده کنید.
• از پرتاب کردن پالت‌ها یا کیسه‌ها خودداری کنید.
• شکستگی دانه‌ها → افزایش گردوغبار و سطح واکنش‌پذیر

5) دور نگه داشتن از مواد اسیدی

خطر:

واکنش مواد قلیایی با مواد اسیدی می‌تواند باعث:

• ایجاد گازهای تحریک‌کننده
• واکنش‌های گرمازا
• تخریب ماده

شود.

توصیه‌ها:

• دولومیت زینتر شده را دور از مواد اسیدی، سیمان‌های اسیدی یا بخارات اسیدی نگهداری کنید.

6) ایمنی در محیط انبار

• محیط باید خشک، خنک و دارای تهویه خوب باشد.
• کیسه‌ها نباید کنار دیوار یا روی زمین قرار گیرند.
• مواد آسیب‌دیده باید جدا و سریع‌تر استفاده شوند.

7) ایمنی برای کارگران

• آموزش نحوه برخورد با مواد قلیایی
• آموزش اقدامات اضطراری
• استفاده از تجهیزات حفاظت فردی:

• دستکش
• عینک
• ماسک
• چکمه
• لباس کار

8) اقدامات اضطراری

تماس با پوست

• شست‌وشوی سریع با آب فراوان
• استفاده از پمادهای ترمیم‌کننده در صورت تحریک
• مراجعه به پزشک در صورت سوختگی شدید

تماس با چشم

• شست‌وشوی فوری چشم‌ها با آب حداقل ۱۵ دقیقه
• مراجعه فوری به مراکز درمانی

استنشاق گردوغبار

• انتقال فرد به هوای تازه
• استفاده از ماسک
• مراجعه به پزشک در صورت تنگی نفس یا سرفه شدید

ریختن مواد روی زمین

• جمع‌آوری خشک
• عدم استفاده از آب برای تمیزکاری
• استفاده از جاروی صنعتی

9)ایمنی در زمان مصرف نسوزهای دولومیتی

هنگام مصرف در کوره‌ها:

• اجتناب از گرم کردن سریع برای جلوگیری از ترک
• رعایت فاصله مناسب از شعله مستقیم در هنگام چیدمان
• رعایت اصول ایمنی نسوزکاری و کار در محیط داغ

 

نتیجه‌گیری

دولومیت زینتر شده به دلیل ترکیب شیمیایی مناسب و ساختار فیزیکی متراکم، یکی از مهم‌ترین و پرکاربردترین نسوزهای پایه در صنایع حرارتی محسوب می‌شود. مقاومت بالا در برابر سرباره‌های بازی، پایداری حرارتی، تخلخل کم و استحکام بالا، آن را به ماده‌ای ایده‌آل برای کاربردهایی مانند فولادسازی، کوره‌های دوار سیمان و آسترهای مقاوم در برابر سایش تبدیل کرده است. بهبود فرآیند زینتر و کنترل کیفیت مواد اولیه می‌تواند عملکرد نسوزهای دولومیتی را بیش از پیش ارتقا دهد.

شرکت دانش بنیان اروم ماشین صنعت پیمان گستر با تکیه بر دانش مهندسی ، تجربه ی تخصصی و توانمندی های تولید پیشرفته قادر است طراحی،ساخت و راه اندازی کامل خطوط بهره برداری معادن را از مرحله اکتشاف تا فرآوری و بسته بندی محصول نهایی عهده دار شود.

این مجموعه با رویکرد ((تبدیل ماده خام به ارزش افزوده)) ،تمامی تجهیزات مورد نیاز صنایع معدنی را شامل استخراج ، خردایش ، دانه بندی ، شستشو ، تغلیظ ، پیش گرم ، کلسینه کردن ، احیا سازی ، انتقال ، انبارش و بسته بندی بصورت مهندسی شده ، سفارشی و مطابق استاندارد های روز طراحی و تولید میکند. با بهره گیری از تیم متخصص ، استفاده از فناوری های نوین و رعایت اصول بهره وری و ایمنی هدف ما افزایش راندمان استخراج و کاهش هزینه فراوری و ارتقاع کیفیت محصول نهایی معادن ایران و منطقه است.

 

منبع: مقالات تیم تحقیق و توسعه شرکت دانش بنیان اروم ماشین صنعت پیمان گستر